Paket servis siparişinde yalnızca ürün adına bakmak, alerjen değerlendirmesi için yeterli değildir. Sos, marine, garnitür, ekmek, kaplama ve ortak ekipman kullanımı ürünün alerjen profilini değiştirebilir. Bu nedenle “Bunda alerjen var mı?” yerine, yanıtlanabilir ve kayda geçirilebilir sorular sormak gerekir.

Kısaca

• Alerjiniz olan maddeyi genel değil, açık adıyla belirtin: örneğin süt proteini, yumurta, susam veya yer fıstığı.
• Yalnız ana ürünü değil; sos, marine, kaplama, garnitür ve içeceği de sorun.
• Aynı ekipman, fritöz, ızgara veya hazırlık yüzeyinin kullanılıp kullanılmadığını sorun.
• “Alerjensiz” garantisi istemek yerine bileşen ve hazırlama süreci hakkında yazılı bilgi isteyin.
• Şiddetli reaksiyon riski varsa kendi hekiminizin acil durum planını izleyin. Solunum güçlüğü, boğaz/dil şişmesi veya bayılma gibi belirtilerde 112’yi arayın.

Mizanplus gıda güvenliği yaklaşımını inceleyin →

Neden “alerjen var mı?” sorusu tek başına yeterli değil?

Bir ürünün görünen ana malzemesi bütün bileşenleri göstermez. Köftenin harcında ekmek veya yumurta, sosun içinde süt veya hardal, kaplamada gluten içeren tahıl, garnitürde susam bulunabilir. Ayrıca aynı fritöz, bıçak, maşa veya hazırlık yüzeyi farklı ürünlerde kullanılabilir.

Bu nedenle iki ayrı şeyi öğrenmeniz gerekir:

1. Ürünün tarifinde hangi bileşenler var?
2. Hazırlama sırasında alerjenle temas ihtimali doğuran ortak ekipman veya yüzey kullanılıyor mu?

İkinci soru, ürün içeriğinde alerjen bulunmadığı söylense bile önemlidir. İşletmenin yanıtı açık değilse bunu “güvenli” şeklinde yorumlamayın.

Türkiye’de bildirilmesi gereken 14 alerjen hangileri?

Tarım ve Orman Bakanlığı, toplu tüketim yerlerinde alerjen bildiriminin Yönetmelik Ek-1’deki 14 madde veya ürün grubu esas alınarak yapılacağını belirtir.

No	Alerjen madde veya ürün grubu
1	Gluten içeren tahıllar: buğday, çavdar, arpa, yulaf ve bunların ürünleri
2	Kabuklular ve ürünleri
3	Yumurta ve yumurta ürünleri
4	Balık ve balık ürünleri
5	Yer fıstığı ve ürünleri
6	Soya fasulyesi ve ürünleri
7	Süt ve süt ürünleri; laktoz dâhil
8	Badem, fındık, ceviz, kaju, pikan, Brezilya fındığı, Antep fıstığı ve macadamia gibi sert kabuklu meyveler
9	Kereviz ve ürünleri
10	Hardal ve ürünleri
11	Susam tohumu ve ürünleri
12	Belirlenen eşik üzerindeki kükürt dioksit ve sülfitler
13	Acı bakla ve ürünleri
14	Yumuşakçalar ve ürünleri

Bu liste, kişisel olarak reaksiyon gösterebileceğiniz bütün gıdaların listesi değildir. Tanılı alerjiniz veya intoleransınız varsa hangi maddelerden kaçınmanız gerektiğini sağlık profesyonelinizle belirleyin.

Sipariş vermeden önce uygulanacak 7 adım

1. Kaçınmanız gereken maddeyi açık adıyla yazın

“Kuruyemiş alerjim var” yerine hangi sert kabuklu meyve veya yer fıstığından kaçındığınızı belirtin. “Süt dokunuyor” ifadesi de süt proteini alerjisiyle laktoz intoleransını ayırmaya yetmez. Tanınızı değiştirmeden, size verilen tıbbi bilgiyi işletmeye açık ve kısa biçimde aktarın.

2. Doğru ürün ve şubeyi belirleyin

Aynı marka farklı şubelerde hizmet verebilir. Sipariş ekranındaki marka adı, teslimat adresi ve mümkünse üretim noktası bilgisini not edin. Mizanplus siparişlerinde güncel marka kataloğunu ve üretim noktalarını sırasıyla markalar ve şubeler sayfalarından kontrol edebilirsiniz.

3. Ana ürünün bütün bileşenlerini sorun

“Bu ürünün ana malzemeleriyle birlikte sos, marine, kaplama ve garnitüründe [alerjen adı] veya bu maddeden üretilmiş bir bileşen var mı? Güncel reçete/bileşen listesinden kontrol edip yazılı yanıt verebilir misiniz?”

Sadece müşteri temsilcisinin hafızasına dayanan “yoktur” yanıtı yerine güncel reçete veya alerjen listesinden kontrol edilmesini isteyin.

4. Ortak ekipman ve yüzeyleri sorun

Çapraz temas ihtimalini anlamak için soruyu somutlaştırın:

• Aynı fritöz yağı başka ürünler için de kullanılıyor mu?
• Aynı ızgara, tava, bıçak, maşa veya kesme tahtası kullanılıyor mu?
• Hazırlık alanı ve saklama kapları ortak mı?
• Ürün ayrı hazırlanabiliyorsa bunun işletme tarafından gerçekten uygulanabildiği teyit edildi mi?

İşletme ortak ekipman kullanımını engelleyemediğini söylüyorsa bu bilgi kararınızın parçasıdır; “az miktar sorun olmaz” varsayımı yapmayın.

5. Değişiklik ve çıkarma taleplerini tekrar teyit edin

“Sosu çıkar” talebi, ürünün diğer bileşenlerinde aynı alerjen bulunmadığını göstermez. Sepet notuna yalnız çıkarılacak malzemeyi değil, kaçınılan alerjeni ve işletmeden aldığınız teyidi de kısa biçimde yazın. Sipariş geldikten sonra ürün etiketini, kapları ve eklenen sosları tekrar kontrol edin.

6. Yanıtı kayda geçirin

Mümkünse sipariş platformu mesajı, e-posta veya işletmenin yazılı alerjen tablosu gibi daha sonra kontrol edilebilecek bir kanal kullanın. Tarih, şube, ürün ve görüşülen kanal bilgisini saklayın; reçeteler ve tedarik edilen ürünler zaman içinde değişebilir.

7. Yanıt yeterince açık değilse siparişi tamamlamayın

“Muhtemelen yok”, “genelde kullanılmıyor” veya “bizce sorun olmaz” gibi yanıtlar doğrulanmış bileşen bilgisi değildir. İşletme güncel içeriği veya hazırlama koşullarını kontrol edemiyorsa başka bir ürün ya da işletme seçmek en temkinli yaklaşımdır.

İşletmeler alerjen bilgisini nasıl sunabilir?

Tarım ve Orman Bakanlığının açıklamasına göre toplu tüketim yerlerinde 14 alerjen bilgisinin son tüketiciye sunulması 1 Ocak 2020’den beri zorunludur; bildirim afiş, yazı tahtası veya menü gibi araçlarla yapılabilir.

2026 kılavuz güncellemeleri ayrıca toplu tüketim yerlerinde içerik ve enerji bilgilerinin menü, pano, broşür, dijital ekran veya karekodla sunulmasına ilişkin geçiş takvimi getirir. Ulusal zincirler için 1 Temmuz 2026; aynı ilde üç ve üzeri şubesi bulunan işletmeler ve diğer işletmeler için farklı uyum tarihleri belirtilmiştir. Bu yeni içerik/enerji takvimi, 2020’den beri yürürlükte olan alerjen bildirimiyle aynı şey değildir.

Mizanplus siparişinde nereden başlamalısınız?

Önce sipariş verdiğiniz markayı ve üretim noktasını belirleyin. Ardından ürün bileşenini ve hazırlama koşullarını sipariş kanalı veya ilgili şube üzerinden teyit edin. Mizanplus’ın kamuya açık yaklaşımını Gıda Güvenliği sayfasında, işletme kaydını nasıl kontrol edeceğinizi ise gıda işletmesi kayıt belgesi sorgulama rehberinde bulabilirsiniz.

Bir markanın Mizanplus çatısı altında olması, belirli bir siparişin kişisel alerjiniz açısından otomatik olarak uygun olduğu anlamına gelmez. Ürün, reçete, şube ve hazırlama koşulları sipariş bazında teyit edilmelidir.

Alerjik reaksiyon şüphesinde ne yapılmalı?

Bu yazı tıbbi tanı veya tedavi rehberi değildir. Boğaz ya da dil şişmesi, nefes alma güçlüğü, hırıltı, belirgin baş dönmesi veya bayılma gibi şiddetli reaksiyon belirtilerinde acil yardım gerekir. Türkiye’de tek acil çağrı numarası 112’dir. Daha önce hekim tarafından verilmiş kişisel acil durum planınız ve reçeteli ilacınız varsa bu planı uygulayın; belirtilerin kendiliğinden geçmesini beklemeyin.

Sık Sorulan Sorular

Restoran “alerjen yok” derse sipariş güvenli midir?

Tek başına sözlü “yok” yanıtı garanti değildir. Yanıtın güncel reçeteye dayanıp dayanmadığını; sos, marine, garnitür ve ortak ekipmanın değerlendirilip değerlendirilmediğini sorun.

Çapraz bulaşma ile çapraz temas aynı şey mi?

Gıda alerjisi bağlamında daha açıklayıcı ifade “alerjenle çapraz temas”tır. Aynı ekipman, yüzey veya yağ üzerinden alerjenin başka ürüne taşınma ihtimalini anlatır.

Sipariş notuna alerjimi yazmam yeterli olur mu?

Hayır. Notun işletme tarafından görülüp görülemediğini ve uygulanabilir olup olmadığını siparişten önce teyit edin. Güncel bileşen ve ortak ekipman bilgisini ayrıca sorun.

Alerjen bilgisi menüde bulunmak zorunda mı?

Toplu tüketim yerlerinde 14 alerjen bilgisinin tüketiciye sunulması zorunludur. Bakanlık, afiş, yazı tahtası ve menü gibi araçların kullanılabileceğini belirtir. Dijital ekran ve karekod da güncel içerik bilgilendirme düzenlemelerinde yer alır.

Gıda alerjisi ile intolerans aynı şey mi?

Hayır. Gıda alerjisi bağışıklık sistemiyle ilişkili olabilir ve bazı kişilerde yaşamı tehdit eden reaksiyona yol açabilir. İntolerans aynı mekanizma değildir. Kendi durumunuzun tanısı ve kaçınma planı için sağlık profesyoneline başvurun.

Siparişinizin hazırlandığı şubeyi bulun →

Kaynaklar

• T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı — Toplu Tüketim Yerlerinde Alerjen Bildirimi
• T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Ordu İl Müdürlüğü — 2026 mevzuat düzenlemeleri
• Resmî Gazete — Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği
• T.C. Sağlık Bakanlığı — Acil durumlarda tek numara 112
• NHS — Anaphylaxis